Mijn eigen ik. Dat vind ik heel belangrijk. Dat moet niemand me afnemen. Ik vond het dan ook erg vreemd, toen ik slechts enkele jaren op deze wereld was, dat de vrouw en man die me als levens-coach waren toegevallen, me schijnbaar niet goed vonden zoals ik was. Sommige dingen die ik deed bracht een lach op hun gezicht en soms kreeg ik dan een aai of iets lekkers. Van andere gedragingen zwollen hun stemmen aan tot het pijn deed aan de oren, vaak tot mijn grote verbazing. Ik ontwaarde hier een patroon en tot mijn schrik moest ik concluderen dat men mijn gedrag aan het bijsturen was!

Conditionering
Deze onbewuste verontwaardiging is in de loop der jaren alleen maar toegenomen. Op school moest ik op de stoel blijven zitten en mijn mond houden en anders volgde er straf. Als ik dan de voorgekauwde ‘kennis’ kon herhalen, kreeg ik een plakkertje. Hoe durven ze! Later leerde ik in de ontwikkelingspsychologie over het behaviorisme en conditionering, over Pavlov en Skinner. Daar had ik de gekken te pakken die het allemaal hebben uitgevonden!

Conditionering is de vernederlandsing van de Engelse term conditioning, die als betekenis heeft: “van voorwaarden (condities) afhankelijk maken”. Zo wordt onder “geconditioneerd gedrag” verstaan dat gedrag dat is aangeleerd, dat onder bepaalde condities tot stand komt en gewoonte wordt. Bekende condities zijn: bestraffen van ongewenst gedrag, belonen van gewenst gedrag.
bron wikipedia

Ik zal het principe illustreren aan de hand van een beroemd experiment, Het hondje van Pavlov. Zet een hondje in een hok en geef om de zoveel tijd een geluidssignaal. Als het hondje het gewenste gedrag vertoont, dan krijgt hij een brokje, wanneer hij dat niet doet geef je hem een flinke stroomstoot en je zult zien dat de hond na verloop van tijd steeds het gewenste gedrag blijft vertonen, zelfs zonder brokjes of stroomstoten, het is een aangeleerde gewoonte geworden.
Dit werkt schijnbaar ook voor het merendeel van de mensen. Je ziet dan ook dat het Pavlovisme zich door de afgelopen decennia heen in alle hoeken en gaten van onze maatschappij heeft genesteld. Belonen en straffen. Steeds maar weer. Ik weet niet hoe het met jullie zit, beste lezers, maar ik stoor mij hieraan. Waarom worden we met zijn allen steeds vaker gecontroleerd? Zodat we kunnen worden geconditioneerd! Met databanken, camera’s, gezichtsherkenning, rfid-chips, pinpas, klantenkaart, kilometer-heffing noem maar op. Alles middelen wordt ingezet om ons te controleren. Niet om die paar boeven te vangen, dat staat niet in verhouding met de investering. Nee, om het gepeupel te conditioneren. Verrekte handig als je machthebber bent.

Retraite
Als ervaren buitenbeentje voelde ik minder snel de aandrang om mijn gedrag aan dat van een groep aan te passen en genoot ik de luxe die veel mensen, zeker van mijn generatie, niet hebben: tijd. Ik vond van mezelf dat ik niet zo nodig mee moest doen aan al dat hiërargische gedoe, het ellebogenwerk, die prestatiegerichte waanzin. En zodoende heb ik me kunnen verdiepen in zaken waarin ik oprecht was geinteresseerd. Ik kan moeilijk verlangen van iemand die full-time werkt en voor de kinderen moet zorgen om zich in te lezen. Maar dat is vaak wel wat er nodig is, als je een zinnig gesprek over de maatschappij wil voeren. Voor de meeste mensen is de wereld, wat de televisie zegt dat de wereld is en ze ontkennen het. “Ik laat me heus niet beïnvloeden door reclame”, zei de dame met een McDonalds hamburger in de ene hand en een tas van Armani in de andere.

If you win the ratrace, you’re still a rat
Om zakelijk te slagen moet je een bepaalde instelling hebben. De wil om te knokken, de wil om te winnen, ten koste van alles. Niets is belangrijker dan winnen want dan kun je alles kopen en ben je vrij. Maar waar winnaars zijn, zijn ook verliezers. Om zakelijk te slagen moet je dingen doen die niet altijd stroken met je eigen principes. Zo kwam er eens een omaatje naar me toe, toen ik ooit bij een bank werkte. Ze kreeg geen afschriften meer. Bleek dat ze haar een internet-bonus-spaarrekening hadden verkocht. “Maar meneer, ik heb niet eens een computer. Ik ben vier-en-tachtig!” “Waarom heeft u dan een internet-bonus-spaarrekening?” “Nou, meneer zei dat ik dan drie-en-een-half procent rente kreeg.” Ze hadden een arm omaatje dus een rekening aangesmeerd terwijl men wist dat ze dan in de problemen kwam. De verkopen werden namelijk geturfd, en als je te weinig verkocht, dan werd je op het matje geroepen. Dus nogmaals: waar winnaars zijn, zijn ook verliezers. En winnen doe je in de regel ten koste van de ander.
Net als de zakenman moet ook een beroepswielrenner een bepaalde instelling moet hebben. Voor een wielrenner is het ongelofelijk belangrijk om keihard te trainen en wedstrijden te winnen. Voor hem zijn deze vaak bovenmenselijke prestaties is heel normaal aangezien zijn hele omgeving daarin meegaat. Maar hiervoor moeten meer en meer offers gebracht worden: Een avondje uitgaan met vrienden is er niet meer bij, geen lekkere friet meer, of er is een wedstrijd op je trouwdag of met kerst bijvoorbeeld. En als hij op een gegeven moment niet meer in top-conditie is, en geen wedstrijden meer wint dan verandert er iets. Hij ziet hoezeer de sport hem al die jaren heeft meegesleept en opeens beleeft hij er niet meer zo’n plezier aan. De nadelen wegen niet meer op tegen de voordelen. Hij neemt eens een dag vrij en komt hij erachter hoe fijn dat eigenlijk is. Uiteindelijk besluit hij een punt achter zijn carriere te zetten, gaat iets anders doen, het kan ook wel een tandje minder… En dat zouden veel meer mensen moeten doen!

Geld maakt slaaf
De mensen werken zich werkelijk het lap-lazerus en vaak ten koste van alles wat ons bestaan menselijk maakt. Het bedrijfsleven is ook net een sport want het is zeer prestatiegericht en dat komt door het geld. Waar geld is, is schaarste, en waar schaarste is, is competitie. (kijk maar naar Haiti) Als er geen schaarste zou zijn, zou het geld verdwijnen. In de middeleeuwen werkten mensen 20 uur in de week en dat is door de eeuwen heen meer en meer geworden. Nu red je het nauwelijks meer zonder met z’n tweeen te werken terwijl alles maar duurder wordt. Geld maakt de mensen tot slaaf. Op een gegeven moment loopt het spaak. Dan stort zo’n systeem in, net zoals iedere beschaving voorheen is vastgelopen in steeds oplopende kosten. Ik heb echt geen zin om net zoals m’n pa vijf-en-dertig jaar in een fabriek te werken om daarna ontslagen te worden. Ik ben blij dat hij niet meer werkt, dan wordt hij hopelijk iets ouder dan m’n opa die rond z’n vijftigste stierf. Ik ga niet zoals mijn moeder jaar in jaar uit in het onderwijs werken, ten koste van mijn gezondheid om daarna weggepest te worden juist vanwege die gezondheid. “Arbeit macht frei” zeggen ze dan. Het is de grootste leugen. Hoeveel mensen kunnen er nu echt in genieten van hun pensioen? We worden van de wieg tot het graf geconditioneerd om te werken en om het geld te verafgoden. waarom? Omdat geld gelukkig zou maken?

Goethe zei: “Niemand ist mehr skalve, als der sich fuer frei haelt ohne es zu sein”

Een andere weg
Nee, laat mij maar gezond en gelukkig en vrij zijn, ik laat me niet meer in een keurslijf dwingen. Er moet een manier zijn om een leven te leiden dat betekenisvol en waardig is. Een leven waarin je van elkaar kunt genieten in plaats van te wedijveren tegen elkaar. Waarom zou de ene persoon meer verdienen dan de ander? Is het leven van de ene meer waard dan dat van de ander? De enige manier om dit systeem te stoppen is door er niet meer aan mee te doen. Ik weet niet precies hoe, aangezien ook ondergetekende niet alle wijsheid in pacht heeft. Momenteel verdiep ik me echter in de complementaire economie. Lokale munteenheden die binnen de gemeenschap blijven circuleren. Hierdoor verdwijnt de welvaart niet meer naar een of andere aandeelhouder maar blijft het in de gemeenschap. Rente is ook zoiets. Het is in veel religies verboden, inclusief, geloof het of niet, de katholieke kerk. Hoe dan ook, ik wil eruit! Laatst zag ik een video over een man in de VS. Hij wilde de planeet niet meer vervuilen en nam het bewonderenswaardige besluit om voortaan louter te voet of per fiets te reizen. Hij kreeg enige tijd later een baan aangeboden bij een gerenommeerd bedrijf, of hij langs kon komen voor een gesprek. “Ja hoor!” “Wanneer kun je hier zijn?” “Uhh… 40 km per dag… over een maand of twee, schat ik.” We’ll get back to you.” Deze grappige anekdote geeft wel aan hoe we vastzitten in het systeem. Als je daadwerkelijk iets wil doen, dan val je buiten de boot, dan word je voor gek versleten, dan wordt het je lastig gemaakt. Een uitzondering is misschien Rob Hopkins, die ook besloten heeft om niet meer te vliegen…

Druk vanuit de omgeving
Mensen gaan steeds sneller en vaker uit elkaar. Dat is op zich niet verwonderlijk, aangezien statistisch gezien de financiën het vaakst als hoofdreden wordt opgegeven als mensen uit elkaar gaan. Tja, welke vrouw wil er nu geen financiële zekerheid? Daar heb je tenslotte toch een man voor? “Hup, aan het werk jij! Je hebt een schop onder de kont nodig!” Neem het haar niet kwalijk, beste kerel, ook zij is opgegroeid met het beeld dat je je te pletter moet werken en anders stel je niets voor.
Persoonlijk vind ik liefde het belangrijkst. Als je geen cent te makken hebt maar je blijft toch elkaar steunen, dat is toch hartverwarmend? Niet dat ik persé in armoede wil leven, integendeel. Ik gun mezelf dezelfde rijkdom, die de mensen om me heen ook genieten. Maar ten koste van wat? En wat is rijkdom eigenlijk? Iedereen wil een dak boven het hoofd, een volgegeten buikje en iemand om lekker tegenaan te kruipen. Maar sommigen willen een tweede tv op de slaapkamer, een extra computer, een tweede auto, en vaak moet dan ook nog van een bepaald merk zijn enzovoorts. “Het is toch de normaalste zaak van de wereld dat je een paar keer per jaar op vakantie gaat? Ik ben geen geldwolf, ik wil alleen wat de anderen ook hebben…” Misschien klink ik een beetje sarcastisch, mijn excuses daarvoor. Het is alleen zo dat ik bij soms het gevoel krijg, dat ik in een openluchtmuseum terecht ben gekomen. Een museum waar de mensen nog allemaal autorijden en met vliegtuigen op vakantie gaan, waar het nog belangrijk is of je wel het goede merk soep koopt, waar je vier-en-twintig uur per dag bereikbaar moet zijn en mensen als kippen zonder kop elkaar achterna fladderen. Iedereen moet net als iedereen braafjes vroeg opstaan, net als iedereen netjes naar het werk gaan, net als iedereen ’s avonds in de file staan, het huishouden doen en je moet net als iedereen gedwee je belastingen betalen en anders ben je kierewiet. Aangezien alles wat afwijkend is, als bedreigend wordt ervaren, moet dat dus meteen worden gecorrigeerd. Gelukkig beginnen sommigen te zien dat diversiteit juist de sleutel is tot veerkracht. En niet alleen dat. De uniekheid, het anders-zijn van ieder wezen en van iedere gemeenschap is ontzettend belangrijk voor de gezondheid van het geheel.

Luiaard of pacifist
Ik ben een harde werker, ik zet me in met alles wat ik heb. Ik wil graag aan de slag maar dan wel graag zonder dwang. Ik wil iets doen wat betekenis heeft, iets waarmee je de wereld iets beter achterlaat, en daar verdien je meestal ontzettend veel mee, hoewel dat niet in geld is uit te drukken. Dit laat zit terug zien in mijn fluctuerende inkomen. Wanneer de situatie het enigszins toelaat neem ik liever niet deel aan activiteiten die vervuilend zijn of mensen onderuit halen, die kosten externaliseren of schaarste creëren. Bedrijven bestaan maar voor een ding: winst. Winst is meerwaarde, die gegenereerd is door alle werknemers. Alleen wordt het niet eerlijk verdeeld maar ingepikt door de werkgevers. Dat had Karl Marx al goed geschoten. Verder wordt er over jouw en mijn loon belasting geheven, waar onder meer de oorlog mee wordt betaald. Heb ik erom gevraagd dat mijn geld daarvoor wordt gebruikt? Is het ueberhaupt wel legaal om loonbelasting te heffen? Ik heb nooit ergens een handtekening gezet en dus ik ben ook geen contract met de Staat der Nederlanden aangegaan. Toch word ik opgepakt als ik de zogenaamde zorgverzekering niet betaal of me in het verkeerde stukje Nederland begeef. Als ik ergens al van kleins af aan de hond heb uitgelaten, en er staat opeens een bordje verboden toegang. Wie permitteert zich dan het recht om me ineens die toegang te ontzeggen? Ach ja, wie verdiept zich nou ook in deze zaken? Wie heeft er ooit van Admiralty law gehoord bijvoorbeeld? Wie verdiept zich in hoe geld gecreëerd wordt uit het niets? Wat voor mij waanzin is, is voor de meesten doodnormaal en omgedraaid.

Ghandi zei: “Dwang kan alleen eindigen in chaos“

Tja, beste lezer, voor velen ben ik waarschijnlijk een onverstokte idealist, een dromer zonder realiteitszin. Naief en puberaal. Misschien…. de toekomst zal het uitwijzen. Toch zeg ik: Laat je niet dwingen en durf uniek te zijn, durf eens uit je bol te gaan. Ik zou tegen iedereen willen uitschreeuwen: Durf te dromen en leef je dromen uit! Alleen zo creeer je een betere wereld. Niet door te mokken, niet door te protesteren of actie te voeren, niet door alleen maar ernstig te zijn en de hele dag in het gareel te lopen. Durf eens te lachen, durf te zingen, durf te spelen. Leef op je eigen manier, no matter what, en je zult zien dat je het paradijs op aarde creeert.

Auteur: Abu

Bron Afbeelding(en): azrainman @ Flickr.com
Bron(nen): www.wikipedia.org

Disclaimer